ΑΤΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟ | ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
Εθνικός Κήπος
Περιήγηση
Γενική Παρουσίαση
Στοιχεία Χλωρίδας και Πανίδας
Προσβάσεις
Εγκαταστάσεις Αθλητισμού, Πολιτισμού και Αναψυχής
Πληροφορίες - Ωράριο
Νέα - Εκδηλώσεις
Ιστορία - Αρχιτεκτονική
Αναπλάσεις
Υλικό για Εκπαιδευτικούς
Χώροι Πρασίνου / Αθήνα / Εθνικός Κήπος / Στοιχεία Χλωρίδας και Πανίδας

ΧΛΩΡΙΔΑ

Στη βλάστηση του Εθνικού Κήπου περιλαμβάνονται τόσο χαρακτηριστικά μεσογειακά είδη, όσο και πολλά ξενικά, κάποια από τα οποία υπάρχουν μόνο εκεί και πουθενά αλλού στην Ελλάδα. Στο σύνολό τους σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 1981 στον Κήπο, καταγράφηκαν περίπου 7.000 δένδρα, 40.000 θάμνοι και άλλα φυτά, που ανήκαν σε 519 είδη και ποικιλίες. Από αυτά, 102 ήταν αυτοφυή ελληνικά (κουτσουπιές, πικροδάφνες, χαρουπιές κ.ά.), ενώ τα υπόλοιπα προέρχονται από όλες τις ηπείρους. Οι περίφημες Ουασινγκτόνιες, οι Καζουαρίνες της Αυστραλίας, οι κινέζικοι Αείλανθοι και ο μοναδικός στην Ελλάδα Κύκας ο στρεπτόφυλλος, δίνουν στο πάρκο μια εξωτική όψη.

Εθνικός κήπος Ο Εθνικός Κήπος χαρακτηρίζεται από μία θαυμάσια επιλογή φυτών, διαθέτει δε «φυτικά μνημεία» καθώς πολλά από τα δέντρα, που φυτεύθηκαν αρχικά διατηρούνται μέχρι σήμερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παλαιότερη Γιούκα αλλά και οι αιωνόβιες Ουασιγκτόνιες (φοινικοειδές με παλαμοειδή φύλλα που ονομάσθηκε έτσι προς τιμήν του πρώτου προέδρου των ΗΠΑ Τζ. Ουάσινγκτον), οι οποίες συγκροτούν την εντυπωσιακή δεντροστοιχία της εισόδου Β. Αμαλίας και έχουν ύψος 21μ. περίπου. Στα φυτά που είναι άμεσα συνδεδεμένα με την ιστορία του Κήπου καθώς υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια, ανήκει μια Αρία που φτάνει τα 160 χρόνια, οι Βραχυχίτωνες, η Καζουαρίνα, τα Οριζοντιόκλαδα Κυπαρίσσια, οι Κανάριοι Φοίνικες, η Φλαμουριά και άλλα ακόμη.

Ο επισκέπτης σήμερα στον Κήπο περπατάει ανάμεσα από Κουτσουπιές, Ίταμους, Αγγελικές, Βιβούρνα, Πεύκα, Λεύκες, Πλατάνια, Νεραντζιές, Δάφνες, Αγριλιές, Φυτολάκες, Αθάνατους, Μπαμπού. Στα χαμηλά υπάρχουν τα Πυξάρια, τα Δενδρολίβανα, οι Πυράκανθοι, οι Άκανθες. Πολλά από τα δένδρα είναι σφιχταγγαλιασμένα από αιωνόβιους Κισσούς, το φυτό του θεού Διονύσου. Το 75% των δένδρων είναι αειθαλή, ενώ τα υπόλοιπα (25%) ανήκουν στα φυλλοβόλα.

Στο εσωτερικό του Κήπου ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει από κοντά και ένα από τα δέντρα που συναντά σπάνια κανείς στην Αττική: τη βελανιδιά, το δέντρο του Δία κατά τη μυθολογία. Οι βελανιδιές μάλιστα του Κήπου χρονολογούνται από το 1845.

Στην Λίμνη που βρίσκεται κοντά στην είσοδο της λεωφόρου Βασίλισσας Σοφίας κολυμπούν Κυπρίνοι ενώ σε μια μικρή οβάλ λιμνούλα στο κέντρο του Κήπου ζουν Νεροχελώνες.

Στον Κήπο κατασκευάστηκαν τα δύο πρώτα θερμοκήπια της χώρας. 

Εθνικός ΚήποςΕθνικός Κήπος

ΠΑΝΙΔΑ
 
Πτηνά του Εθνικού Κήπου 

Ο Εθνικός Κήπος κατέχει ξεχωριστή θέση ανάμεσα στις αγαπημένες γωνιές των πουλιών της Αθήνας, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας. Σε αυτόν βρίσκουν τροφή και καταφύγιο μερικά από τα πιο γνωστά είδη σπουργιτιών αλλά και ορισμένα σπάνια πουλιά. Οι πυκνές φυλλωσιές των χιλιάδων φυτών είναι ιδανικό καταφύγιο για τα μικρόσωμα μεταναστευτικά πουλιά που περνούν από το λεκανοπέδιο. Για άλλα πάλι αποτελεί μια φιλόξενη γωνιά που τους εξασφαλίζει τροφή το χειμώνα, όταν πολλοί από τους χιλιάδες θάμνους του Κήπου γεμίζουν με καρπούς. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τα σποροφάγα αλλά και για τα εντομοφάγα πουλιά που αυτή τη δύσκολη περίοδο του έτους αλλάζουν αναγκαστικά το διαιτολόγιο τους τρώγωντας περισσότερους καρπούς παρά έντομα. Τέλος, για μερικά πουλιά μοιάζει τόσο κατάλληλος χώρος επιβίωσης ώστε αποφάσισαν να εγκατασταθούν μόνιμα εδώ.

Στους χειμερινούς επισκέπτες του Κήπου ανήκουν ο Δενδροφυλλοσκόπος (Phylloscopus collybita), που πρέπει να τον αναζητήσει κανείς με αρκετή υπομονή καθώς κινείται συνεχώς ανάμεσα στις φυλλωσιές και ο Κοκκινολαίμης (Erithacus rubecula), το πτηνό με το σκούρο πορτοκαλοκόκκινο στήθος και πρόσωπο, που αν και μικρόσωμος δεν περνά απαρατήρητος καθώς δεν διστάζει να πλησιάζει σε απόσταση αναπνοής τους ανθρώπους. Στα πουλιά που ξεχειμωνιάζουν στον Εθνικό Κήπο ανήκουν και ο Θαμνοψάλτης, ο Μαυροσκούφης, ο Χρυσοβασιλίσκος, ο Βασιλίσκος, η Τσίχλα, οι Παπαδίτσες, το Λούγαρο, το Φλυτζούνι. Επίσης, εμφανίζονται στον Κήπο, ο Στραβολαίμης, ο Τσαλαπετεινός που φωλιάζει στο θέατρο του Διονύσου, τα Βραχοκιρκίνεζα της Ακρόπολης, οι Σταχτάρες και τα Χελιδόνια που φωλιάζουν στην Πλάκα

Μονάχα το καλοκαίρι μπορεί να συναντήσει κανείς τον Μυγοχάφτη (Musicapa striata) κι αυτό γιατί το συγκεκριμένο είδος πουλιού τρέφεται αποκλειστικά με έντομα και το χειμώνα μεταναστεύει στην Αφρική. Στέκεται πάντοτε σε περίοπτες θέσεις και κάθε τόσο εφορμά για να αρπάξει ένα περαστικό έντομο και επιστρέφει αμέσως στη θέση του.

Λίγο μικρότερη σε μέγεθος αλλά παρόμοια με περιστέρι η Δεκαοχτούρα (Streptopelia decaocto), το πουλί με την χαρακτηριστική φωνή που μοιάζει να λέει «Δεκαοχτώ!» αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα πτηνά του κήπου αλλά και μια ξεχωριστή περίπτωση στον κόσμο των πουλιών αφού, ανεξήγητα, μέσα σε λίγες δεκαετίες κατάφερε, χωρίς τη βοήθεια του ανθρώπου, να αποικίσει σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη (μέχρι το 1930 περιοριζόταν στα Βαλκάνια).

Στον κήπο μπορεί να δει κανείς ακόμα την Καρακάξα (Pica pica), το πιο χαρακτηριστικό πτηνό από τα είδη των Κορακοειδών με την μακριά ουρά και τα όμορφα ασπρόμαυρα σχέδια, τον Καλόγερο (Parus major), που εντυπωσιάζει με τις ακροβατικές κινήσεις του καθώς μπορεί ακόμα και να κρεμαστεί ανάποδα προκειμένου να ανακαλύψει έντομα ή προνύμφες, τον Κότσυφα (Turdus merula), του οποίου το σύντομο αλλά πολύ μελωδικό μοτίβο του κελαηδήματός του είναι από τα πιο ευχάριστα ακούσματα του Κήπου αλλά και τον Σπίνο (Fringilla coelebs) με το εξίσου δυνατό και πολύ μελωδικό κελάηδημα, που έχει ονομαστεί και «σπουργίτης του δάσους» επειδή είναι από τα πιο χαρακτηριστικά και τα πιο συνηθισμένα πουλά των δασών μας.

Μια καθημερινή, συστηματική παρακολούθηση των πτηνών που επισκέπτονται τον Εθνικό Κήπο αποδεικνύει ότι ανήκουν σε ένα μεγάλο αριθμό διαφορετικών ειδών.
Μεταξύ αυτών είναι και ασυνήθιστα είδη όπως ο Στραβολαίμης (Jynx Torquilla), ένα σπάνιο είδος δρυοκολάπτη, αλλά και ο μικροσκοπικός Καμποδενδροβάτης (Certhia brachydactyla), που σκαρφαλώνει με άνεση στους κορμούς.

Τακτικά εμφανίζεται και ένα μεγάλο και εντυπωσιακό είδος νυκτόβιου αρπακτικού (κουκουβάγιας), ο Χουχουριστής (Strix aluco). Τέλος, ο Κήπος, όπως είναι αναμενόμενο, συνιστά και καταφύγιο όλων των «φτερωτών δραπετών» που καταφέρνουν να ξεφύγουν από το κλουβί τους. Οι παπαγάλοι είναι οι πιο συνηθισμένοι από αυτούς.

 


Πηγές:
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Αρθρογραφία:
Πιττακίδης Ζαννής, «Η Αθήνα των πουλιών», ηλεκτρονικό περιοδικό MONUMENTA, Αθήνα, 25/02/2007

Λατσούδης Παναγιώτης, «Τα πουλιά του Εθνικού Κήπου», ιστοσελίδα ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Τσούνης Γρηγόρης, «Εθνικός Κήπος: Η πράσινη καρδιά της Αθήνας», ηλεκτρονικό περιοδικό GREENAPPLE, Αθήνα, 2007

Δραγούμης Φ., «Η Αθήνα των πουλιών», ΝΕΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ, τ. 50, Αθήνα 1988, σ. 16- 19

 

 

«Το πάρκο παραμένει στην μνήμη μου όσο κανένα άλλο πάρκο που έχω επισκεφτεί στη ζωή μου. Η πεμπτουσία ενός πάρκου είναι όπως όταν κάποιος κοιτά ένα πίνακα ή ονειρεύεται, να βρίσκεται σε έναν τόπο που όμως δεν μπορεί όμως ποτέ να πάει», έγραψε ο Χένρυ Μίλλερ (Henry Miller) για τον Εθνικό Κήπο το 1939.