ΑΤΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΟ | ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
Πεδίο του Άρεως
Περιήγηση
Γενική Παρουσίαση
Στοιχεία Χλωρίδας και Πανίδας
Προσβάσεις
Εγκαταστάσεις Αθλητισμού, Πολιτισμού και Αναψυχής
Πληροφορίες - Ωράριο
Νέα - Εκδηλώσεις
Ιστορία - Αρχιτεκτονική
Αναπλάσεις

Video Έργων Ανάπλασης Πεδίου του Άρεως

 
Χώροι Πρασίνου / Αθήνα / Πεδίο του Άρεως / Αναπλάσεις

ΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ 2004

Η Υπερνομαρχία Αθηνών- Πειραιώς παρέλαβε το 2003 ένα πάρκο παραμελημένο επί 6 χρόνια, με μεγάλα χρέη στην ΕΥΔΑΠ και τη ΔΕΗ και με μόνο μία εργολαβία του ΥΠΕΧΩΔΕ σε εξέλιξη που αφορούσε κυρίως φυτεύσεις και περιφράξεις. Μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και με περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες κατάφερε: να φροντίσει για τον τακτικό καθαρισμό των ιστορικών αγαλμάτων, να συντηρήσει και να καθαρίσει το Πάρκο, να σταματήσει τα παζάρια και όλες τις εμπορικές δραστηριότητες, να αποκαταστήσει τον ηλεκτροφωτισμό στους κεντρικούς άξονες και τις εκκλησίες. Αποτέλεσμα ήταν μέσα σε λίγο χρόνο να αυξηθεί σημαντικά η επισκεψιμότητα του Πάρκου.

Παράλληλα το Δεκέμβριο του 2003 η Υπερνομαρχία ανέθεσε σύνταξη πρότασης-προμελέτης για το Πεδίο του Άρεως που προέβλεπε δύο φάσεις:

  1. Την Ολυμπιακή φάση με χρονοδιάγραμμα μέχρι 30/5/20004 και χρηματοδότηση 1.250.000 ευρώ (από τον αναπτυξιακό πόρο και το ΥΠΕΧΩΔΕ)

    Με τα χρήματα αυτά υλοποιήθηκαν σε χρόνο ρεκόρ: η ανάπλαση της κεντρικής εισόδου του Πάρκου(Άγαλμα Κωνσταντίνου) και του κεντρικού άξονα, δημιουργήθηκαν τρεις παιδικές χαρές πιστοποιημένες από τον ΕΛΟΤ, τοποθετήθηκαν νέα παγκάκια, κάδοι απορριμμάτων, αποκαταστάθηκε ο φωτισμός στο 1/3 του πάρκου και οι υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης ενώ συνεχίστηκε ο καθαρισμός των αγαλμάτων.
  2. Στην μεταολυμπιακή φάση ανατέθηκε σύνταξη προμελέτης σε ιδιωτικό μελετητικό γραφείο

    εποπτεία και επίβλεψη έχει η ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΘΗΝΩΝ

    Την μεταολυμπιακή φάση η οποία χρησιμοποιήθηκε από την Τεχνική Υπηρεσία της Νομαρχίας Αθηνών προκειμένου να συντάξει προμελέτη για την συνολική ανάπλαση του Πεδίου του Άρεως. Η προμελέτη αυτή υποβλήθηκε σε προκήρυξη της Περιφέρειας Αττικής στα πλαίσια του μέτρου 2.3 και εντάχθηκε στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Π.Ε.Π. Αττικής) με χρηματοδότηση 9.150.000 ευρώ.

Στις 21/8/2005 εξεδόθη από την Περιφέρεια Αττικής η απόφαση ένταξης της πρότασης, και ξεκίνησε η διαδικασία του διεθνούς διαγωνισμού. Οι προτάσεις που υποβλήθηκαν αξιολογήθηκαν και ο διαγωνισμός ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο του 2008 με την υπογραφή της σύμβασης από την ανάδοχο εταιρεία. 

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ 2008

«Το Ιστορικό Πάρκο της Αθήνας Ξαναγεννιέται!»

Με σύνθημα: «Το Ιστορικό Πάρκο της Αθήνας Ξαναγεννιέται!» παρουσιάστηκε στις 4- 3- 2008 σε συνέντευξη τύπου στο Ζάππειο Μέγαρο το σύνολο των παρεμβάσεων για την ανάπλαση του Πεδίου του Άρεως από την Υπερνομάρχη Αθηνών- Πειραιώς Ντίνα Μπέη, την πρώην Υπερνομάρχη Φώφη Γεννηματά, τον Αρχιτέκτονα- υπεύθυνο του έργου Αλέξανδρο Τομπάζη και τον γεωπόνο – κηποτέχνη, υπεύθυνο για την φυτοτεχνική μελέτη του έργου Ανδρέα Μπαρμπούτση. Πρόκειται για παρεμβάσεις με υλικά φιλικά στο περιβάλλον, με έμφαση στον εμπλουτισμό του πρασίνου και πρόβλεψη δραστηριοτήτων για πολίτες όλων των ηλικιών.

Οι εργασίες της ανάπλασης θα διαρκέσουν για ένα περίπου χρόνο ενώ σταδιακά θα κλείνουν τμήματα του πάρκου προκειμένου να διεξάγονται οι απαραίτητες εργασίες.

Έργα ΑνάπλασηςΈργα Ανάπλασης

Οι βασικές αρχές της ανάπλασης

Οι καθοδηγητικές αρχές του μεγάλου έργου που ξεκινάει είναι τρεις:

1. Σεβασμός στο ύφος και στην ιστορία
Το Πεδίο του Άρεως αποτελεί κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Βασικός στόχος είναι να τονιστεί η ιστορική σημασία γι’ αυτό και διατηρούνται και τονίζονται τα ιστορικά μνημεία και οι ξεχασμένοι θεματικοί δακτύλιοι.

2. Αύξηση των περιοχών πρασίνου
Αφετηρία της ανάπλασης είναι το αξίωμα: ελάχιστη πλακόστρωση, καθόλου τσιμεντοποίηση, χρήση υλικών απλών, φυσικών, οικολογικών. Κεντρικός στόχος η βελτίωση της υπάρχουσας βλάστησης αλλά και η αύξηση πρασίνου με νέες φυτεύσεις, με βάση ειδικό πρόγραμμα εγκατάστασης φυτικών ειδών προσαρμοσμένων στο περιβάλλον της περιοχής και στις τοπικές κλιματολογικές συνθήκες. Παράλληλα η διαχείριση του υφιστάμενου πρασίνου και οι νέες φυτεύσεις (νέα δένδρα, καλλωπιστικοί θάμνοι, χλοοτάπητας) αποσκοπούν στη δημιουργία ενός ενιαίου χαρακτήρα καλαισθησίας και λειτουργικότητας στο Πάρκο.

3. Λειτουργικότητα και χρησιμότητα για τους κατοίκους
α) Ένα πάρκο λειτουργικό και χρήσιμο στους πολίτες προϋποθέτει καταρχήν αύξηση της ασφάλειας στο χώρο. Γι’ αυτό προβλέπεται η ανάπλαση όλων των εισόδων, η επιδιόρθωση και συμπλήρωση της περίφραξης, η δημιουργία ενός νέου δικτύου φωτισμού με φωτιστικά παραδοσιακά αλλά και σύγχρονα που θα λειτουργούν με λάμπες εξοικονόμησης ενέργειας.
β) Ένα πάρκο φιλικό και ευχάριστο στους πολίτες προϋποθέτει αναβάθμιση των χρήσεων αναψυχής, άθλησης και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Μερικές από τις παρεμβάσεις της ανάπλασης σε αυτή την κατεύθυνση είναι η αναβάθμιση του Θεάτρου Άλσους σε χώρο πολλαπλών χρήσεων 3000 μ2 που θα συνδέει τον πολιτισμό με το πράσινο, ειδικό χωμάτινο πεζοδρόμιο για jogging (περιφερειακός δακτύλιος), δίκτυο ποδηλατοδρόμου.
γ) Ένα Πάρκο σύγχρονο και δυναμικό είναι ένα χώρος ανοιχτός σε όλους τους πολίτες. Για αυτό το λόγο υπάρχει φροντίδα για την πρόσβαση των ατόμων με ειδικές ανάγκες στους υπαίθριους και κτιριακούς χώρους του Πάρκου.

Οι μεγάλες παρεμβάσεις

Μινωικός Λαβύρινθος: ο βοτανικός κήπος της Αττικής
Δημιουργείται Βοτανικός κήπος στον οποίο φυτεύεται μεγάλο μέρος δένδρων, θάμνων και ποωδών φυτών της Αττικής χλωρίδας και του ιστορικού Αττικού Τοπίου (στη πλευρά της Λ. Αλεξάνδρας και κοντά στην είσοδο της Μπούσγου). Για τη χωροθέτηση των φυτών στο μοναδικό αυτό για την Αθήνα βοτανικό κήπο, επιλέγεται το σχήμα του Μινωικού λαβύρινθου, που αποτελεί χαρακτηριστικό σημάδι Ελληνικού Πολιτισμού. Στα 250 μέτρα της έκτασης του Λαβυρίνθου εκτίθενται τα περίπου 35 είδη δένδρων, 40 είδη θάμνων και 130 είδη αγριολούλουδων που μπορούν να συναντηθούν στην Αττική χλωρίδα.

Έργα ΑνάπλασηςΡοδώνας: ένας μικρός περίπατος στις τριανταφυλλιές
Αναδημιουργούμε πλήρως την σπειροειδή διαδρομή με τριανταφυλλιές που κατασκευάστηκε στο παρελθόν στη θέση της παλιάς Ιππευτικής σχολής. Αναδημιουργείται η ενδιαφέρουσα διαδρομή «βοτανικού» περιπάτου με φυτεύσεις σε διπλή σειρά τριανταφυλλιών σε όλα τα χρώματα. Το στοιχείο του νερού και οι μικρές πέργκολες για αναρριχώμενες τριανταφυλλιές με καθιστικά που προστίθενται, αυξάνουν το ενδιαφέρον του σύντομου αυτού περίπατου, προσφέροντας τη δυνατότητα μικρών στάσεων σε σκιερές περιοχές.

Έργα ΑνάπλασηςΠλατάνια: υδάτινη Διαδρομή
Ενισχύεται ο φυσικός χαρακτήρας μίας περιοχής που λόγω της έντονης κλίσης, του είδους των δένδρων και της ύπαρξης του στοιχείου του νερού είναι ιδανική. Τονίζεται η υδάτινη διαδρομή με την πλήρη ανακατασκευή της ώστε να αποκτήσει χαρακτηριστικά έντονης ροής νερού (δημιουργία μικρών καταρρακτών με φυσικούς βράχους), με αποτέλεσμα ο ήχος να σηματοδοτεί τον χώρο, να προσδίδει αίσθημα δροσιάς και γαλήνης, και να προσανατολίζει τον περιπατητή από και προς το χαμηλότερο στο ψηλότερο σημείο του πάρκου.

Παράλληλες παρεμβάσεις

Έργα ΑνάπλασηςΚεντρική πλατεία του πάρκου
Η κεντρική πλατεία του πάρκου με την εξαιρετική θέα προς νότο, πάνω από τις κορυφές των δένδρων, του Λυκαβηττού και του λόφου του Στρέφη, ανακτά τον ρόλο της ως κεντρικού χώρου συνεύρεσης και ήπιας αναψυχής. Η πλατεία κεντρικού πεζοδρόμου που γειτνιάζει με το αναψυκτήριο «Γαρδένια» ενισχύεται με συντριβάνι στο επίπεδο του λιθόστρωτου ενώ στο πλάτωμα του Ιερού Ναού των Ταξιαρχών και του Αγίου Χαραλάμπους συντηρούνται και καθαρίζονται οι ακανόνιστες μαρμάρινες πλάκες, αποξηλώνονται οι τσιμεντόπλακες και τοποθετούνται πέτρινοι κυβόλιθοι.

Έργα ΑνάπλασηςΆγαλμα Αθηνάς
Στη περιοχή του αγάλματος φυτεύεται κεντρικός ελαιώνας, σε κατάλληλο φυτευτικό σύνδεσμο. Την φύτευση πλαισιώνουν θάμνοι και εδαφοκάλυψη.



Αριές
Δημιουργείται ένα προστατευμένο «ξέφωτο» που προσφέρει αίσθηση απομόνωσης και γαλήνης σε μια κυκλική δενδροστοιχία από 15 δένδρα Αριάς στην οποία οδηγεί ένα μονοπάτι που ξεκινά από τον θεματικό κύκλο.

Έργα Ανάπλασης Πρώην θέατρο «Αλίκη»
Αποξηλώνεται ο εγκαταλελειμμένος και πλήρως υποβαθμισμένος χώρο τους υπαίθριου θεάτρου και δημιουργείται ένας πολυσήμαντος χώρος.

 

 

 

Έργα ΑνάπλασηςΘέατρο Άλσους
Αποκαθίσταται και χρησιμοποιείται ξανά το κτίριο του Θεάτρου Άλσους μέσα από την ανασύσταση της αισθητικής, λειτουργικής και δομικής επάρκειας του «περιεχομένου» του. Τα βασικά χαρακτηριστικά του κτιρίου διατηρούνται, καθαιρείται η υπάρχουσα σκηνή και δημιουργείται ένας πολυδύναμος χώρος εκδηλώσεων, θεάτρου, κινηματογράφων, εκθέσεων, τοποθετείται κινητή ξύλινη σκηνή. Ανατολικά δημιουργείται ένας ενιαίος χώρος εκθέσεων ενώ στη δυτική πτέρυγα του κτιρίου, χωροθετούνται bar-καφέ και κατάστημα πώλησης βιβλίων. Το καφέ επεκτείνεται προς την πλατεία πάνω σε ξύλινο deck.

Η οδός των Ηρώων
Η επιφάνεια του χλοοτάπητα αυξάνεται σημαντικά σε βάρος του πλάτους του δρόμου, οι φυτικοί φράκτες αναδημιουργούνται, προβάλλοντας τις προτομές και οι φοίνικες μεταφυτεύονται στο κέντρο του νέου δρόμου, επιτρέποντας την ανεμπόδιστη οπτική πρόσβαση στις προτομές, συμβάλλοντας στον μνημειακό χαρακτήρα της περιοχής.

Έργα ΑνάπλασηςΜνημείο Ιερού Λόχου
Επανασχεδιάζεται ο άξονας που οδηγεί στο μνημείο και δημιουργείται μικρή ήσυχη πλατεία, σαφώς διαφορετικού χαρακτήρα από την κεντρική πλατεία του πάρκου, με νέες φυτεύσεις ανθοφόρων θάμνων διαδοχικής ανθοφορίας, ανθόφυτων και χλοοτάπητα.

Φωτισμός
Ο φωτισμός του χώρου αναβαθμίζεται με λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης έτσι ώστε οι πολίτες να μπορούν να προσανατολίζονται οπτικά μέσα στο περιβάλλον, να διακρίνουν εμπόδια στην πορεία τους, να αντιλαμβάνονται τις κινήσεις και τις προθέσεις άλλων ανθρώπων, να μπορούν να διαβάζουν τη σήμανση των οδών, να απολαμβάνουν την εμφάνιση του δρόμου και του περιβάλλοντος.


Φυτοτεχνική Μελέτη


Η φυτοτεχνική μελέτη του κήπου προβλέπει τη βελτίωση της υπάρχουσας βλάστησης και εγκατάσταση φυτικών ειδών σε κατάλληλα μεγέθη και ποσότητες στο χώρο, ενώ ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας του κήπου ενισχύεται με τη δημιουργία βοτανικού κήπου. Προτείνονται εξυγιαντικές επεμβάσεις αλλά και μεταφυτεύσεις ειδών και νέες φυτεύσεις. Πιο συγκεκριμένα, η υπάρχουσα φύτευση θα ενισχυθεί με 94.000 νέες φυτεύσεις (93.370), εκ των οποίων 1.178 νέα δέντρα (τα 265 περιμετρικά), 17.000 νέοι θάμνοι, μπορντούρας και ανθοφόροι (επιλέχθηκαν είδη τα οποία επιβραδύνουν τη φωτιά), 2.000 θάμνοι και ποώδη φυτά του Αττικού Τοπίου στο βοτανικό κήπο, 50.000 ανθόφυτα (εποχιακά και βολβώδη), 24.000 φυτά εδαφοκάλυψης (υποκατάστατο γκαζόν), 16.716 τετραγωνικά μέτρα γκαζόν.

Για τα υπολείμματα κλάδευσης, υλοτομίας, κ.λ.π. προτείνεται η οικολογική διαχείρισή τους με την μέθοδο της κομποστοποίησης (επιφανειακή, υπόγεια, σε σωρούς) που επιτρέπει τη φυσιολογική αποδόμηση (χώνεμα), υλικών φυτικής προέλευσης. Οικολογική είναι και η μέθοδος αντιμετώπισης εντομολογικών εισβολών που προτείνεται. Πρόκειται για την εφαρμογή βιολογικής καταπολέμησης με τη διαχείριση των υπαρχόντων ωφέλιμων ειδών που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα με επιτυχία, σε αστικό πράσινο (Δήμος Ρέντη, Κορυδαλλού, Αμαρουσίου, Καλλιθέας, Πειραιά, Παλλήνης, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Έδεσσας, Χανίων, Καλαμάτας), σε παραγωγικές καλλιέργειες και σε θερμοκήπια. Εισάγονται δηλαδή παρασιτοειδή και αρπακτικά έντομα και ακάρεα τα οποία τρέφονται με τα επιβλαβή έντομα των φυτών του πάρκου. Επισημαίνεται ότι δεν θα εισαχθούν νέοι οργανισμοί, αντίθετα ενισχύονται οι υπάρχοντες, ενώ όλα τα ωφέλιμα που θα χρησιμοποιηθούν είναι ιθαγενή είδη.

Τέλος, σε ό,τι αφορά στην υδροδότηση του πάρκου σημειώνεται ότι κατά το γενικό σχεδιασμό του αρδευτικού δικτύου, το Πεδίο του Άρεως, αντιμετωπίστηκε ως σύνολο, δηλαδή έχει πραγματοποιηθεί πρόβλεψη για την μελλοντική δυνατότητα σύνδεσης στο κεντρικό σύστημα ελέγχου. Για την άρδευση θα χρησιμοποιηθεί νερό από τις γεωτρήσεις στο οποίο, ύστερα από ανάλυση, διαπιστώθηκε αυξημένη αλατότητα. Προκειμένου να αξιοποιηθούν οι γεωτρήσεις θα εγκατασταθεί κατάλληλη μονάδα επεξεργασίας νερού. Με το επεξεργασμένο νερό της μονάδας θα αναμιγνύεται το νερό των γεωτρήσεων, ώστε να μειώνονται οι τιμές της αλατότητας σε ασφαλή όρια για τα φυτά και το νερό να είναι κατάλληλο για άρδευση. Εάν απαιτηθεί, η μονάδα επεξεργασίας θα μπορεί να αυξήσει την παραγωγή της για να καλύψει ενδεχόμενη αύξηση των υδατικών αναγκών. Το σύστημα θα έχει πρόβλεψη σύνδεσης με το δίκτυο ΕΥΔΑΠ για λόγους ασφάλειας. Περιοδικές αναλύσεις της ποιότητας του τελικού νερού άρδευσης θα βεβαιώνουν την καταλληλότητα του. 

Ανανέωση εξοπλισμού
Ο εξοπλισμός του πάρκου ανανεώνεται. Τα αρχικά παραδοσιακά παγκάκια επισκευάζονται και τοποθετούνται στον κύριο άξονα. Βάφονται κόκκινα δίνοντας πινελιές από χρώμα στο χώρο. Επίσης, τοποθετούνται νέες ανοξείδωτες βρύσες και νέοι ανοξείδωτοι κάλαθοι αχρήστων.

Σήμανση - Τέχνη
Η παροχή πλήρους και κατανοητής πληροφόρησης με τη βοήθεια ευδιάκριτης και σαφούς κυκλοφοριακής σήμανσης τίθενται ως άμεσοι στόχοι της μελέτης για την ανάπλαση του Πεδίου του Άρεως. Ταυτόχρονα, από τις αρμονικά ενταγμένες στον ευρύτερο χώρο πινακίδες οι επισκέπτες θα προειδοποιούνται για πιθανούς κινδύνους, για την δίοδο οχημάτων και προσωπικού (για ευχερή συντήρηση και τροφοδοσία του χώρου) αλλά και για την αποφυγή πρόκλησης φθορών στο εσωτερικό του κήπου.

Αρμονικά ενταγμένη, αναπόσπαστο μέρος του πάρκου και η Τέχνη. Συστήνεται η τοποθέτηση γλυπτικών στοιχείων και μεταλλικών στοιχείων βαμμένων σε κόκκινο χρώμα, σε όλες τις εισόδους ώστε να λειτουργούν ως πόλοι έλξης και σαν ορόσημα στα όρια του πάρκου.

Ταυτόχρονα, μελετώνται και συντηρούνται τα υπάρχοντα γλυπτά και μνημεία εντός του πάρκου, καθαρίζονται, συμπληρώνονται τα απολεσθέντα τμήματα, σταθεροποιείται η επιφάνειά τους, επιχειρείται δηλαδή η γενικότερη αισθητική τους αποκατάσταση και προστασία από τις καιρικές συνθήκες και όχι μόνο.

 

Ο μεγαλύτερος κήπος στο κέντρο της Αθήνας όπου συνυπάρχουν αρμονικά η τέχνη και η φύση. Το Πεδίον Άρεως με έκταση 230 στρεμμάτων αποτελεί ένα πνεύμονα πρασίνου ανάλογο του Εθνικού κήπου.